Close
beak

Marek Edelman 

Duże litery Normalne litery Małe litery
Prześlij innym
OPUBLIKOWANY: WTOREK, 22 PAŹDZIERNIKA 2013 - 14:07, Stawicka Małgorzata

fot. Grzegorz Gałasiński  

Marek Edelman, (ur. 1 stycznia 1922 r. w Homlu, zm. 2 października 2009 r. w Warszawie)

Honorowy Obywatel Warszawy od kwietnia 2001 roku.
Tytuł nadany uchwałą Rady m.st. Warszawy Nr XXXII/435/ 2001 z dnia 9 kwietnia 2001 r.

Jeden z przywódców Powstania w Getcie Warszawskim, działacz polityczny i społeczny, lekarz kardiolog.

W roku 1939 został członkiem Socjalistycznego Związku Młodzieży "Przyszłość". W czasie wojny należał do Bundu (Powszechny Żydowski Związek Robotniczy na Litwie, w Polsce i Rosji), był również jednym z założycieli Żydowskiej Organizacji Bojowej. W 1943 r. walczył w Powstaniu w Getcie Warszawskim, a po śmierci Mordechaja Anielewicza został ostatnim przywódcą ŻOB. W 1944 r. brał udział w Powstaniu Warszawskim.

Po wojnie na stałe zamieszkał w Łodzi. W 1951 r. ukończył studia na Akademii Medycznej w Łodzi, specjalizował się w kardiologii. Do 1967 r. pracował w Klinice Chorób Wewnętrznych macierzystej uczelni, a potem na oddziale kardiologii w klinice Wojskowej Akademii Medycznej. W 1972 r. został ordynatorem oddziału intensywnej terapii w  Szpitalu Wojewódzkim.

Działalność opozycyjną rozpoczął w połowie lat 70, podejmując współpracę z Komitetem Obrony Robotników. W styczniu 1976 r. był jednym z sygnatariuszy Listu 101 intelektualistów przeciwko zmianom konstytucji. Od początku lat 80. działał w "Solidarności", m.in. jako członek Zarządu Regionu Ziemia Łódzka. W stanie wojenym na krótko internowany w Łęczycy. Nawiązał kontakty z redakcją podziemnego "Tygodnika Mazowsze". W 1983 r. odmówił władzom PRL udziału w Honorowym Komitecie Obchodów 40 lecia Powstania w Getcie, natomiast SB uniemożliwiła mu udział w obchodach niezależnych.  W 1988 r. przewodniczył Komisji ds. Mniejszości Narodowych przy Komitecie Obywatelskim przy Lechu Wałęsie. Uczestniczył w obradach podzespołu do spraw zdrowia podczas rozmów Okrągłego Stołu. Po 1990 r. prowadził działalność polityczną w ramach Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna (był członkiem-założycielem), Uni Demokratycznej, Uni Wolności oraz Partii Demokratycznej.

3 października 2011 r. w Muzeum Miasta Łodzi otwarto Gabinet Marka Edelmana - dwie sale wypełnione pamiątkami rodzinnymi i fotografiami. Jest doktorem honoris causa Uniwersytetu Yale, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
Otrzymał Order Orła Białego oraz francuską Legię Honorową.

>> english version 

Wyróżnienia