Close
beak

Jan Nowak-Jeziorański 

Duże litery Normalne litery Małe litery
Prześlij innym
OPUBLIKOWANY: CZWARTEK, 28 LISTOPADA 2013 - 11:25, Stawicka Małgorzata

Jan Nowak Jeziorański, (ur. 2 października 1914 r. w Berlinie, zm. 20 stycznia 2005 r. w Warszawie)

Honorowy Obywatel Warszawy od lipca 2003 roku.
Tytuł nadany uchwałą Rady m.st. Warszawy Nr XIV/174/2003 z dnia 3 lipca 2003 r.

Polityk i politolog, dziennikarz, żołnierz Armii Krajowej, kurier i emisariusz Komendy AK i Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie.

Po maturze zdanej w stołecznym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza studiował ekonomię na Uniwersytecie Poznańskim. W 1937 r. ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii.

Uczestniczył w kampanii wrześniowej, podczas której dostał się do niewoli. Następnie, po ucieczce, działał w Związku Walki Zbrojnej. Został włączony do Akcji "N". Z polecenia ZWZ pracował (1940-1941) w administracji niemieckiej, aby uzyskać dokumenty pomocne polskim organizacjom konspiracyjnym. Na początku 1943 r. zgłosił się na ochotnika jako kurier AK do władz polskich poza krajem. Po pierwszej pomyślnej misji do Sztokholmu otrzymał zadanie dotarcia do Rządu RP w Londynie. Złożył najwyższym władzom polskim meldunek o sytuacji w okupowanym kraju, spotkał się też z Winstonem Churchillem (marzec 1944). Po powrocie, zrzucony w okolicy Tarnowa dotarł do Warszawy jako ostatni emisariusz przed wybuchem Powstania, w którym wziął udział. W grudniu 1944 r. udało mu się przedostać do Londynu.

Po wojnie pracował w Sekcji Polskiej rozgłośni BBC (1948-1951). Od powstania Radia wolna Europa (1949) włączył się w jego prace, kierując Rozgłośnią Polską RWE (1952-1976). Walczył przeciw monopolowi informacyjnemu PRL. Dzięki niemu cały świat dowiadywał się o represjach wobec przeciwników systemu komunistycznego. Po przejściu na emeryturę działał w Kongresie Polonii Amerykańskiej. Był konsultantem Narodowej Rady Bezpieczeństwa i doradcą do spraw Europy Wschodniej w Departamencie Stanu USA.

W 1994 r. rozpoczął nadawanie w Programie I Polskiego Radia cyklu felietonów "Polska z oddali". Był autorem wielu książek i niezliczonych audycji radiowych. W lipcu 2002 r. powrócił do ojczyzny na stałe i zamieszkał w Warszawie.

Jest Honorowym Obywatelem Litwy, Gdańska i Krakowa, patronem warszawskiego Liceum nr LXVII i jednej z ulic na Gocławiu. Na Powiślu odsłonięto jego pomnik. Został uhonorowany doktoratami honoris causa Uniwersytetów Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wrocławskiego, Warszawskiego i Jagiellońskiego.

Otrzymał m.in. Order Orła Białego, Krzyż Kawalerski Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych oraz wiele odznaczeń zagranicznych (m.in. najwyższe cywilne wyróżnienie amerykańskie - Prezydencki Medal Wolności).

>> english version 

Wyróżnienia