Close
beak

Józef Piłsudski  

Duże litery Normalne litery Małe litery
Prześlij innym
OPUBLIKOWANY: ŚRODA, 5 LIPCA 2017 - 11:42, Traczyk Ewa

Józef Piłsudski, (ur. 5 grudnia 1867 r. w Zułowie, zm. 12 maja 1935 r. w Warszawie)
Honorowy Obywatel Warszawy od 12 listopada 1918 r.


Naczelnik Państwa Polskiego (1918-1922), naczelny wódz Armii Polskiej (od 11 listopada 1918), marszałek Polski (od 19 III 1920), premier (1926-1928,1930). 

Urodził się na Wileńszczyźnie w rodzinie o tradycjach niepodległościowych. W 1886 r. rozpoczął w Charkowie studia medyczne, podczas których prowadził działalność rewolucyjną i niepodległościową wśród studentów. W następnym roku i skazany na pięcioletnie zesłanie na Syberię. Po powrocie wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, a w roku 1893 wszedł do Centralnego Komitetu Robotniczego. W latach 1905-1908 kierował Organizacją Bojową PPS, która przeprowadziła wiele udanych akcji przeciwko zaborcom rosyjskim. W 1914 r. objął dowództwo 1. Pułku Legionów, przemianowanego później na 1. Brygadę Legionów. W październiku tegoż roku zainicjował powstanie i został komendantem Polskiej Organizacji Wojskowej. W listopadzie 1916 r. mianowano go szefem departamentu wojskowego Tymczasowej Rady Stanu. 16 stycznia 1917 r. podporządkował POW Wojskowej Tymczasowej Radzie Stanu. Wobec nieuchronności klęski państw centralnych sprowokował tzw. kryzys przysięgowy, za co w lipcu Niemcy aresztowali go i osadzili w więzieniu magdebusrkim.

Z Magdeburga do Warszawy powrócił 10 listopada 1918 r. a następnie objął powierzoną mu przez Radę Regencyjną kontrolę nad wojskiem. 22 listopada został powołany na urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, a w styczniu 1919 r. wybrany przez Sejm Ustawodawczy na Naczelnika Państwa. Dążył do odbudowy państwa polskiego. W latach 1919-1920 prowadził z bolszewicką Rosją wojnę zakończoną korzystnym dla Polski pokojem ryskim. Dał się wówczas poznać jako doskonały strateg, który przygotował plan i współdowodził zwycięską, a przy tym decydującą dla wyniku zmagań Bitwą Warszawską. Mianowany marszałkiem w marcu 1920 r., do grudnia 1922 r. piastował godność Naczelnika Państwa i Naczelnika Wojska Polskiego. W 1926 r. dokonał zamachu wojskowego (przewrót majowy). Następnie dwukrotnie sprawował urząd premiera.

Doktor honoris causa przyznały mu Uniwersytety Jagielloński, Warszawski, im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Stefana Batorego w Wilnie.  

Otrzymał m.in. Order Orła Białego, Order Virtuti Militari (czterokrotnie), Krzyż Niepodległości z Mieczami, Order Odrodzenia Polski (dwukrotnie), Krzyż Walecznych (czterokrotnie) oraz wiele odznaczeń zagranicznych, w tym Krzyż Wielki Legii Honorowej.

Należy do największych postaci w dziejach Polski.                           

>> english version 

Wyróżnienia